1. BRAKİSEFALİK SENDROM (BRACHYCEPHALİC SYNDROME) : Brakisefalik ırk köpekler diğer ırklardan daha kısa bir kafatasına sahiptirler. Nazal pasajdaki abnormalite ve bası, solunum yolu direncinin artmasına neden olur. Burun deliklerindeki darlık, uzun yumuşak damak, larengeal kese dokularında abnormalite ve larengeal kollaps brakisefalik havayolu sendromunu oluşturmaktadır. Bu tip ırklarda hipoplastik trachea yatkınlığı da fazladır. Primer abnormalite burun deliklerinin darlığı ve uzun yumuşak damaktır. Sekonder abnormalite ise larengeal kese abnormalitesi ve larengeal kollapsdır. Burun deliklerinin darlığı inspirasyonda oluşan negatif basıncın artışına neden olur. Yumuşak dokularda yangı ve gerginlik şekillenir ki bunun sonucunda da sekonder abnormaliteler gerçekleşir. Aynı zamanda burun deliklerinin darlığı ve tıkanıklığı akciğer mekanizmasına etkir ve nazal mukoz membranlardaki dejeneratif değişikliği tetikler. Ciddi üst solunum yolu tıkanıklığı intratorasik basıncın azalmasına neden olarak pulmoner ödem gelişimine neden olur. Parsiyal bilateral nazal obstruksiyon ve yüksek nazal direnç solunumu önemli derecede etkiler. Yetersiz pulmoner ventilasyon arteriyel oksijen içeriğinin de azalmasına sebeptir. Gelişen hipoksi pulmoner vazokonstruksiyon ve pulmoner hipertansiyonla birlikte kor pulmonale ve kalp yetmezliğine neden olur. Hasta hayvanlarda gürültülü güç solunum, yutma-kusma hareketi (gag refleks), kusma, egzersiz intolerans mevcuttur. Yemek yeme sırasında aspirasyon pnömonisi oluşabilir ve fazla hava yutulmasından gastrointestinal problemler de şekillenebilir. Çevre sıcaklığının artışı ve egzersiz güç solunumun artmasına neden olur. Brakisefalik sendroma sahip English Bulldoglarda hiatal herni görülme olasılığı da fazladır.

Predispoze Irklar : ENGLISH BULLDOG, PUG, BOSTON TERRIER, PEKINGESE, CAVALIER KING CHARLES SPANIEL, CHINESE SHAR-PEI, FRENCH BULLDOG, LHASA APSO, SHIH TZU

 

2. HİPOPLASTİK TRACHEA (HYPOPLASTIC TRACHEA) : Tracheal hipoplazi, kollapsın kongenital formudur. Tracheal kıkırdaklar abnormal bir yapıya sahip ve küçüktürler. Kıkırdak halkalarının uçları C şeklinde bir yapıya sahip olması gerekirken sirküler biçimdedir ve uçlar birbirinin üzerine binmiştir. Bu yapıda solunum yolu darlığına neden olmaktadır. Dorsal tracheal membran ise ya dardır ya da mevcut değildir. Hasta hayvanlarda burun deliklerinde darlık, uzun yumuşak damak ve megaözafagus gibi diğer kongenital abnormaliteler de görülebilir. Klinik belirtiler olan respiratorik distress, öksürük, tracheitis sürekli ya da tekrarlayan şekilde gözlenebilir. Genellikle abnormalite varlığı 5-6 aylık yaşlarda ortaya çıkmakta ve bronkopnömoni ile de kendini gösterebilmektedir. Hastalık aynı zamanda kalp abnormaliteleri ile birlikte de görülebilir. Tracheal kollaps ile radyolojik olarak rahatlıkla ayırtedilebilir.

Predispoze Irklar : ENGLISH BULLDOG, BOSTON TERRIER

 

3. LARENGEAL PARALİZ (LARYNGEAL PARALYSIS) : Larengeal kasların fonksiyonlarını kaybetmesi sonucu oluşur. Tek veya çift taraflı oluşabilir. Solunumda görevli sinirlerin dejenerasyonu sözkonusudur. Kongenital paralizde, larengeal sinirlerde Wallerian dejenerasyonu (myelin kılıf dejenerasyonu) ve nucleus ambiguus abnormalitesi söz konusudur. Genellikle bir yaşından önce klinik belirtiler gözlemlenir. Sonradan gelişen (kazanılmış) larengeal paraliz ise hastalık ve travma gibi nedenlere bağlıdır. Belirtiler iki formda da aynı olmakla birlikte erken belirti olarak, seste değişiklik, yutma-kusma hareketi (gag refleks) mevcuttur. İlerleyen durumlarda solunum yolu tıkanıklığı ile birlikte dayanıklılıkta azalma ve inspirasyon sırasında horultu oluşur. Daha ciddi vakalarda dispne, siyanoz ve senkop meydana gelir. Erkek köpeklerde daha sık gözlenmektedir. Dalmaçyalılarda bu hastalık sinir sisteminde yaygın bir şekilde ortaya çıkar ve bu duruma larengeal paraliz-polinöropatik kompleks denilmektedir.

Predispoze Irklar : Kongenital Laryngeal Paraliz: BOUVIER DES FLANDRES, BULL TERRIER, ROTTWEILER SIBERIAN HUSKY, DALMATIAN Kazanılmış Laryngeal Paraliz: LABRADOR RETRIEVER, ST BERNARD, IRISH SETTER

 

4. TRACHEAL KOLLAPS (TRACHEAL COLLAPSE) : Hastalıkta, trachea çapının daralması söz konusudur ve solunum siklusu sırasında dalgalanmalar gözlemlenir. Genetik ve beslenme faktörleri, nörolojik abnormaliteler ve kıkırdak matriks dejenerasyonu gibi nedenler etiyolojide önem taşır. Bu hastalığa sahip hayvanlarda genellikle kıkırdak kollapsı dorsoventral doğrultuda gerçekleşir, servikal trachea inspirasyon sırasında kollabe olurken, torasik trachea ekspirasyon sırasında kollabe olur. Klinik belirtiler yaşın ilerlemesiyle ortaya çıkar ve belirti olarak abnormal solunum sesleri, dispne, egzersiz intolerans, siyanoz ve senkop gözlemlenir. Obez hayvanlarda klinik belirtiler daha şiddetli seyreder. Bazı hayvanlarda abnormal solunum sesi görülmezken bazılarında hırıltılı, sürtünme sesi tarzında, kuru öksürüklü bir solunum görülür. Öksürürken kaz sesi gibi ses çıkar ki bu ya siklik şekilde gerçekleşir ya da ani şiddetli öksürük şeklinde ortaya çıkar. Bu hastalık, kronik öksürükden ve respiratorik distress’e neden olan brakisefalik sendrom, tonsillitis, laryngeal kollaps, laryngeal paraliz veya parezis, bronşitis, tracheobronşitis, allerji, heartworm, pulmoner hastalıklar, kronik mitral valvular hastalık, hipoplastik trachea, tracheal stenoz ve tracheal neoplazi gibi hastalıklardan ayırtedilmelidir. Tracheal kollaps 4 aşamada sınıflandırılırki aşamalar arttıkça lümenin darlığı, kasların gerginliği, kıkırdakların yayvanlaşması da artar. Tracheanın halkaları özellik ve yapılarını kaybetmiştir, nefes alırken kollabe olurlar ve yerini sert bir öksürük alır. Orta yaş toy ve miniature ırklarda gözlenir. Kronik solunum yolu hastalıkları, obesite, kalp hastalıkları durumun gelişimine neden olabilir.

Predispoze Irklar : YORKSHIRE TERRIER, POMERANIAN, TOY POODLE, MALTESE, CHIHUAHUA

 

 

Kaynak : http://www.bsava.com/VirtualContent/85340/hnt_ch07.pdf

http://www.vin.com/proceedings/Proceedings.plx?CID=WSAVA2002&PID=2695

http://www.vin.com/proceedings/Proceedings.plx?CID=WSAVA2004&PID=8767&O=Generic

http://www.upei.ca/cidd/intro.htm